گزارش مکتوب........آذربایجان شرقی کریدور اتصال ایران به آسیای میانه و قفقاز
استان آذربایجان شرقی با قرار گرفتن درهمسایگی کشورهای جنوبی آسیای میانه و قفقاز از جمله ارمنستان ، جمهوری آذربایجان وجمهوری نخجوان از مناطق مهم صادراتی ایران محسوب می شود.
اتصال راه آهن سراسری ایران به جلفا در شمالغرب ایران و استقرار بازارچه های مرزی و پایانه ها ی گمرکی جلفا ونوردوز ، نزدیکی به فرودگاه بین المللی تبریز ، نخجوان وخوی وقرارگرفتن بزرگترین منطقه آزاد تجاری ، صنعتی ایران در آذربایجان شرقی و همچنین فعالیت 8 هزار و 500واحد تولیدی و صنعتی ؛ این استان را به یکی ازمهمترین قطب های صدور کالا و خدمات فنی و مهندسی به کشورهای آسیای میانه و قفقاز تبدیل کرده است.
تجار تبریزی بخش قابل توجهی از صادرات غیر نفتی ایران به کشورهای ارمنستان ، جمهوری آذربایجان ، جمهوری نخجوان ، روسیه ،گرجستان ،بلاروس و اکراین را برعهده دارند و صدها مهندس و متخصص آذربایجان شرقی در طرح های بزرگ عمرانی این کشورها مشغول کار هستند .
استاندار آذربایجان شرقی می گوید : هیات دولت و وزارت امور خارجه کشورمان ، استان آذربایجان شرقی را به عنوان استان معین در توسعه همکاری های ایران با کشورهای آسیا ی میانه و قفقاز تعیین کرده است و هیات های اقتصادی استان آذربایجان شرقی با سفر به کشورهای همسایه سندهای همکاری خوبی فیمابین این کشورها امضا کرده اند .
آقای بیگی افزود : در سفر اخیر هیات اقتصادی این استان به گرجستان وبلاروس نقشه راه روابط اقتصادی و تجاری و فرهنگی آذربایجان شرقی با کشورهای مذکور به امضاء رسید وعلاوه بر آن هیئت اقتصادی و بازرگانی آذربایجان شرقی از طرح های عمرانی تفلیس و مینسک پایتخت های گرجستان وبلاروس وهمچنین بندر باتومی در کناره های دریای سیاه بازدید کردند و مقرر شد شرکت های فنی و مهندسی این استان به روند اجرای این طرح ها نظارت و همکاری کنند .
بیگی افزود : همکاری در زمینه تولید محصولات مشترک ، بر پایی نمایشگاه های تجاری وبه اشتراک گذاشتن امکانات فنی و بازارهای عرضه وتقاضا از دیگر تفاهم نامه های امضا شده در این سفربود .
استاندار آذربایجان شرقی می گوید : کشور بلاروس هم سرمایه گذاری خوبی را در این استان انجام داده است و کارخانجات کامیون سازی هایتکس با سرمایه گذاری این کشور فعالیت می کند.
استاندار آذربایجان شرقی همچنین به انعقاد خواهرخواندگی شهرهای تبریز و مگلیف در این سفر اشاره کرده و می گوید: با توجه به جایگاه اقتصادی استان مگلیف در بلاروس روابط نزدیک اقتصادی با استان آذربایجان شرقی از اهمیت خاصی برای این استان برخوردار است و موضوع خواهرخواندگی نیز در بالا بردن انگیزه‌های دو طرف برای توسعه روابط فرهنگی و هنری و همچنین در زمینه همکاری‌های فنی و شهرسازی مفید خواهد بود .
بیگی افزود: دانشگاه‌های سهند تبریز و مگلیف نیز در زمینه همکاری‌های علمی، فرهنگی، ورزشی و مبادله دانشجو اعلام آمادگی کرده‌اند و در بازدید از دانشگاه فنی مینسک نیز زمینه‌های همکاری علمی و فنی و مهندسی بررسی خواهد شد.
آذربایجان شرقی در مسیر کریدور شرق به غرب و بالعکس و همچنین شمال به جنوب است .
مهندس اشرف نیا معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی گفت :برای تکمیل این کریدور، خط آهن اسلام آباد -تهران -تبریز-استانبول در آینده ای نه چندان دور به خط آهن تبریز -جلفا و آسیای میانه پیوند می خورد و هم اکنون طرح احداث خط آهن نوار مرزی ایران با کشورهای آسیای میانه و قفقاز مطرح بوده و با احداث آن جمهوری های آذربایجان،ارمنستان و نخجوان نیز به خط آهن اسلام آباد -استانبول خواهند پیوست.
وی گفت:با اتصال اتوبان تهران-تبریزبه جلفا در جوار مرزی جمهوری خود مختار نخجوان و همچنین اتوبان تبریز-نوردوز در جوار مرزی ایران و ارمنستان و اتوبان تبریز -ماکو و بازرگان در جوار مرز ترکیه و اتوبان تبریز -میاندوآب و کردستان در مرز ایران با عراق کریدورهای شمالغرب کشورمان تکمیل می شود.
اشرف نیا گفت:بخشی از اتوبان تبریز-بازرگان و تبریز-جلفا با اعتبارات سفر دوم ریاست جمهوری آغاز شده است و علاوه بر آن اتوبان تبریز-ارمنستان در حال احداث است.
وی همچنین احداث قطار برقی تبریز-میانه و اتصال آن به قطار برقی تهران و تبریز -جلفا را در پیوند خطوط آهن کشورمان با کشورهای همسایه و همچنین تسهیل صدور کالا و حمل مسافر را از برنامه های دولت نهم و دهم دانست و گفت:با اتصال خط آهن برقی تهران-میانه به تبریز در واقع دو خط ریلی مهم در شمالغرب کشورمان فعال شده و به تکمیل کریدور شرق به غرب کمک خواهد کرد .
نایب رئیس اتاق بازرگانی صنایع و معادن تبریز هم می گوید : صدها شرکت خصوصی ، تجار و بازرگانان تبریزی در کشورهای آسیای میانه و قفقاز در طرح های عمران ، راهسازی ، سدسازی ، خانه سازی و احداث کارخانه ها سرمایه گذاری کرده اند .
مرتضوی افزود : علاوه بر آن صدها شرکت تبریزی از تولید بستنی وسوغات تبریزگرفته تاهتلداری وارائه منوی غذاهای ایرانی ویا فروش محصولات تولیدی استانی از جمله فرش ، صنایع غذایی و شیرینی وشکلات در این کشورها فعال هستند .
سفیر ایران در گرجستان نیز که به تبریز سفر کرده بود به خبرنگار ما گفت : کشورهای آسیای میانه و قفقاز در مسیر ارتباطی آسیا و اروپا قرار گرفته اند وبازارهای بکر این کشورها برای سرمایه گذاری ایرانی ها و یا صدور محصولات ایرانی آماده است .
مجید صابر گفت : از 8 پرواز مستقیم هفتگی به تفلیس و گرجستان 4 پرواز آن از فرودگاه بین المللی تبریز است .
وی افزود : وجود بنادر آزاد ، سهولت ثبت شرکت های سرمایه گذری خارجی ، کاهش مالیات های سرمایه گذاران خارجی و ترخیص آسان کالا از جمله مزایایی است که تجار تبریز را برای سرمایه گذاری در گرجستان ترغیب می کند.
صابر گفت : گرجستان با توجه به آب و هوای خوب و همچنین اراضی وسیع کشاورزی و فراوانی علوفه بهترین محل برای سرمایه گذاری تولید گوشت قرمز است و خوشبختانه تعداد ی از سرمایه گذاران تبریزی در این زمینه دست به کار شده اند .
ارسلان فتحی پور ، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس هم می گوید : با راه اندازی و توسعه بزرگترین منطقه آزاد تجاری صنعتی کشور موسوم به ارس در آذربایجان شرقی درصدد جذب سرمایه گذاری خارجی بویژه از کشورهای آسیای میانه وقفقاز هستیم .
به گفته صادق نجفی سرپرست منطقه آزاد تجاری- صنعتی ارس آذربایجان شرقی ، شعبه های بین المللی دانشگاه تهران ، دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، دانشگاه تبریز و دانشگاه آزاد اسلامی در منطقه آزاد ارس برای جذب دانشجوی خارجی راه اندازی شده اند .
وی گفت : منطقه آزاد ارس در آذربایجان شرقی نزدیکترین نقطه تجاری و اقتصادی ایران به اروپا وبازار 300 میلیون نفری کشورهای موسوم به مشترک المنافع (CIS) است و وجود زیر ساخت هایی مانند گمرک های مجهز ، جاده های بین المللی و خط آهن موقعیت ویژه ای نصیب این استان کرده است .
صادق نجفی گفت : برای جذب سرمایه گذاران خارجی ، انتقال آسان سرمایه های خارجی به این منطقه ، ثبت شرکت های خارجی و موسسات تجاری بین المللی وبه رسمیت شناختن مالکیت معنوی آنها ، فعالیت موسسات بین المللی بیمه ، بانک ها ، موسسات اعتباری و مالی و همچنین آزادی تبادل ارز و کالا اجرا می شود .
معاون اقتصادی منطقه آزاد تجاری صنعتی ارس گفت : پارسال با ترانزیت 37 هزار تن کالا به ارزش 126 میلیون دلار به کشورهای آسیای میانه و قفقاز از منطقه آزاد تجاری ، صنعتی ارس صادرات این استان 58 در صد افزایش داشت .
وی گفت : این بیشتر کالاهایی همچون ماشین آلات ، البسه ، خشکبار ،حبوبات ، محصولات کشاورزی و پتروشیمی است .
حاتمی گفت : فعال سازی کریدور غرب و شرق از شمالغرب ایران می تواند سالانه سود سرشماری را نصیب کشورمان کند و موقعیت ایران به عنوان متصل کننده شرق به غرب و قرار گرفتن اروپا در ضلع غربی ایران ، قفقاز و آسیا ی میانه در شمال وعراق و کشورهای عربی در غرب همه وهمه لزوم توسعه ترانزیت بین المللی کالا را گوشزد می کند.
وی گفت:هزینه حمل ونقل بین المللی 10 درصد حجم تجارت را شامل می شود ، بنابراین فعال سازی کریدورهای بین المللی کشور واتصال اتوبان تهران- تبریز به اروپا و آسیای میانه و قفقاز از ضروریات است .
حاتمی افزود : با مشارکت بخش خصوصی خط آهن سراسری ایران در جلفا به اصلاندوز و آستارا می پیوندد و در واقع نوار مرزی کشورمان با آسیای میانه و قفقاز شاهد شکل گیری راه های جدید ریلی خواهد بود.
آقای منادی نائب رئیس کمیسیون برنامه وبودجه مجلس شورای اسلامی نیز گفت : آزاد راه تبریز ، ارمنستان ساخته می شود و امسال هم اعتبار دولتی خوبی به آن تعلق گرفته است و امیدواریم با اتمام اتوبان تبریز-ارمنستان شهروندان تبریزی در عرض یک ساعت بتوانند وارد مناطق مرزی آسیای میانه و قفقاز شوند .
دکتر محمد فاریابی استاد اقتصاد دانشگاه تبریز می گوید : با توجه به قرار داشتن این استان در کریدور بین المللی حمل ونقل آسیا واروپا ، باید فعالان اقتصادی در 2 بخش تجارت دولتی وبخش خصوصی بیش از گذشته فعال باشند و پتانسیل های خالی وبکر اقتصادی این کشورها وهمچنین نیازهای صنعتی و اقتصادی آنها نیز پس از شناسایی و برنامه ریزی ، برای حضور در بازارهای مصرف این کشور که اکثرا عضو کشورهای مشترک المنافع هستند و بازار مصرف 350 میلیون نفری دارند فراهم کنند.
بر اساس اعلام سازمان صنعت ، معدن و تجارت آذربایجان شرقی ؛ تنها شهرک سرمایه گذاری خارجی کشور در جوار شهر صنعتی تبریز فعال است و تجار و بازرگانان کشورهای آسیای میانه و ترکیه در این شهرک از سرمایه گذاران این شهرک هستند .